Rozwojowi przedsiębiorczości i atrakcyjności gospodarczej regionów miały sprzyjać ich otwarte struktury łańcucha wartości, intensywność oraz jakość wzajemnych relacji. Oczekiwano więc, że przyciągają one nowe podmioty do współpracy, kapitał, oraz stworzą przyszłe odpowiednie warunki do powstawania nowych i innowacyjnych firm.
Po latach okazuje się, że nie we wszystkich klastrach udało się ukierunkować działalność na budowę wartości dodanej i skalowanie modelu biznesowego w gospodarce pomimo wielkiego wsparcia finansowego wielu projektów rozwojowych.
W Polsce zidentyfikowano blisko 134 klastry w których działa około 5 812 podmiotów
Porównując je pod kątem liczby członków z klastrami w Europie i na świecie, można dojść do wniosku, że polskie klastry są strukturami małymi i nie wyrosły dzisiaj na silne regionalne centra gospodarczo-rozwojowe.
- W Europie średnia wielkość klastra mierzona liczbą podmiotów, które podpisały umowę klastra, płacą składki członkowskie i aktywnie działają na jego forum, jest dużo większa niż w Polsce. W Niemczech na jeden klaster przypada średnio 126 firm, we Francji 192, w Finlandii 260, Austrii 225 a w Polsce nieco ponad 34.
- Zgodnie z wynikami Europejskiego Instytutu Badania Klastrów, polskie klastry wykazują w swoich strukturach wysoki odsetek przedsiębiorstw, szczególnie MSP, natomiast udział jednostek naukowych kształtuje się na stosunkowo niskim poziomie.
- Łącznie we wszystkich zidentyfikowanych przez PARP klastrach działa jedynie 507 jednostek naukowych. Średnio 4 jednostki przypada na jeden klaster co stanowi niecałe 9% wszystkich jego członków
Przez lata wierzono, że klastry przyczynią się w przyszłości do poprawy przedsiębiorczości technologicznej i procesów innowacyjnych w Polsce.
Przeprowadzone ostatnio badania wartości niematerialnych i prawnych w klastrach ujawniają smutny obraz rzeczywistości:
- 19 klastrów (14,18% zinwentaryzowanych klastrów) wykazało patenty. Są to patenty głównie krajowe, których właścicielami są członkowie klastra.
- 22 klastry (16,42%) zadeklarowały posiadanie zgłoszeń patentowych.
- 16 klastrów (11,94%) wskazało na posiadanie wzorów użytkowych. Najczęściej pojawiającą się odpowiedzią była informacja, iż klaster nie posiada (wspólnych) wzorów użytkowych.
- 21 klastrów (15,67%) zadeklarowało posiadanie znaków towarowych. W tym przypadku najczęściej wymieniane były logotypy klastrów wraz z systemem identyfikacji wizualnej, logotypy produktów klastra lub znaki towarowe będące własnością członków klastra.
Pod względem liczby patentów i wzorów użytkowych jesteśmy daleko w tyle za Niemcami, Francją, Hiszpanią czy Włochami.