Badania naukowe na temat „degrowth” w ramach projektów Discovery DP0985522 i DP130101293, oraz National Research Collaboration Tools and Resources (NeCTAR) , wspierane przez:
- ISA, School of Physics A28, The University of Sydney w Australii;
- Department of Environmental Systems Science nstitute for Environmental Decisions, ETH Zürich w Szwajcarii.
Nad czym pracują naukowcy?
Elita rządząca i liczni uczestnicy wielu konferencji klimatycznych nie przedstawili jak dotąd żadnych poważnych propozycji programów w ramach tzw. „degrowth”, pomimo, że ta idea w ostatnich latach wywołuje sympatię w wielu kręgach – począwszy od wybitnych myślicieli klimatycznych, ekonomistów po instytuty i środowiska naukowe.
Już wiele lat temu Steven Chu, który pełnił funkcję sekretarza ds. energii za prezydentury B. Obamy, poparł otwarcie politykę „Degrowth”.
„Trzeba zaprojektować gospodarkę opartą na braku wzrostu, a nawet na malejącym wzroście, aby stawić czoła postępującej katastrofie klimatycznej” – wielokrotnie podkreśla polityk.
Ponad 11 000 naukowców podpisało się w ubiegłym roku pod listem wybitnych naukowców takich jak Williama Ripple’a, Christophera Wolfa, Thomasa M. Newsome’a, Phoebe Barnarda, Williama R. Moomawa argumentując, że „nasze cele muszą przejść od wzrostu PKB i dążeniu do zamożności w kierunku utrzymania ekosystemów i poprawy dobrobytu ludzi poprzez priorytetowe traktowanie ich podstawowych potrzeb i zmniejszania nierówności we współczesnym społeczeństwie”.
Siedem lat po podpisaniu porozumienia paryskiego emisje CO2 nadal rosną. Dowody naukowe poparte licznymi badaniami przedstawił także G. Peters w swojej obszernej pracy „Carbon dioxide emissions continue to grow amidst slowly emerging climate policies. Nat. Clim. Change”.
Dlaczego więc tematy te są ciągle pomijane w przestrzeni medialnej i wśród politycznych decydentów?
Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC) oraz Światowy Związek Naukowców (AWS) uważają, że obecne modele na rzecz osiągnięcia celu klimatycznego opierają się na kontrowersyjnych ilościach usuwania dwutlenku węgla przy wykorzystaniu nowych technologii. Ich spostrzeżenia potwierdzają opracowania naukowe i raporty m. inn.:
- IPCC. Global Warming Of 1.5 °C–an IPCC special report on the impacts of global warming of 1.5 °C above pre-industrial levels and related global greenhouse gas emission pathways, in the context of strengthening the global response to the threat of climate change, sustainable development, and efforts to eradicate poverty.
- Grubler, A. et al. A low energy demand scenario for meeting the 1.5 °C target and sustainable development goals without negative emission technologies. Nat. Energy 3, 515–527.
- Kuhnhenn, K. Economic growth in mitigation scenarios: a blind spot in climate science.
- T. Parrique et al. Decoupling debunked: evidence and arguments against green growth as a sole strategy for sustainability (2019).
Wiadomo że ciągły wzrost PKB jest powszechnie powiązany z rosnącymi wyzwaniami wzrostu zużycia energii i materiałów, a ich ograniczenie musiałoby negatywnie wpłynąć na przyszłe tempo wzrostu gospodarczego.
Zależność wzrostu PKB od energii poparta jest także dowodami empirycznymi K.Kuhnhenna i H. Haberla J. Barreta i trudno jest polemizować z tymi którzy twierdzą inaczej. Im proponujemy zapoznanie się z kilkoma pożytecznymi i ciekawymi opracowaniami naukowymi:
- Kuhnhenn, K. Economic growth in mitigation scenarios: a blind spot in climate science. Heinrich Böll;
- Haberl, H. et al. A systematic review of the evidence on decoupling of GDP, resource use and GHG emissions, part II: synthesizing the insights. Environ. Res. Lett. 15, 065003 (2020);
- Sakai, M., Brockway, P. E., Barrett, J. R. & Taylor, P. G. Thermodynamic efficiency gains and their role as a key ‘Engine of Economic Growth’. Energies 12, 110 (2019).
Ograniczony wzrost gospodarczy jest definiowany jako „sprawiedliwe zmniejszanie przepływu energii i zasobów przez gospodarkę, silnie powiązanych z PKB, przy jednoczesnym zapewnieniu dobrobytu” – podsumowuje G. Kallis w swoim opracowaniu „Research on degrowth” – Kallis, G. et al. Research on degrowth. Annu. Rev. Environ. Resour. 43, 291–316 (2018)”.
Inne prace z 2020 i 2021 r. także poruszają to zagadnienie i są wielce pouczające rzucając obiektywne światło na szkodliwą zależność konsumpcjonizmu, czy energii od wzrostu gospodarczego w krajach wysoko rozwiniętych:
- J. Hickela i G. Kallisa – “Is green growth possible?” New Political Econ. 25, 469–486, 2020 r.;
- H. Haberla – “A systematic review of the evidence on decoupling of GDP, resource use and GHG emissions, part II: synthesizing the insights. Environ. Res. Lett. 15, 065003 z 2020 r.;
- P. Brockway’ea, S. Sorrell, M. Heuna I V. Court w pracy ”Energy efficiency and economy-wide rebound effects: a review of the evidence and its implications. Renew. Sustain, rser.2021.110781 z 2021r.
Co więcej, badania te pokazują, że aby ograniczenia wzrostu gospodarczego nie prowadziły do społecznie szkodliwych i niesprawiedliwych skutków recesji, konieczne będzie dokonanie głębokich zmian społeczno-gospodarczych i reform politycznych, takich jak powszechne usługi bez kwot wolnych od podatków, ograniczenie dochodów najbogatszych, skrócenie czasu pracy i demokratyczna własność przedsiębiorstw.
O tych i innych aspektach możemy dowiedzieć się w opracowaniu naukowym M. Büchsa i M. Kocha – „Büchs, M. & Koch, M. – „Challenges for the degrowth transition: the debate about wellbeing. Futures 105, 155–165”.
Jak widać, o wadze istoty tego problemu świadczy zaangażowanie się naukowców w prowadzone badania nad ograniczonym wzrostem gospodarczym i jego wpływie na zrównoważony rozwój.